Anna Szołucha

Dr Anna Szołucha studiowała stosunki międzynarodowe i politologię w St Andrews i Toronto. W roku 2009 otrzymała tytuł magistra na Uniwersytecie St Andrews w Szkocji. W 2014 obroniła doktorat na National University of Ireland w Maynooth.

Jej praca doktorska dotyczyła demokracji bezpośredniej w ruchu Occupy w Irlandii i San Francisco Bay Area (Oakland, San Francisco, Berkeley) w USA. Następnie Szołucha otrzymała stypendium Marii Skłodowskiej-Curie i dołączyła do projektu o egalitaryzmie finansowanego z grantu - ERC-Advanced Grant – na Wydziale Antropologii Społecznej Uniwersytetu w Bergen w Norwegii. Celem jej badań była analiza relacji energii i demokracji w kontekście poszukiwań i eksploracji gazu łupkowego oraz projektów energii odnawialnej w Wielkiej Brytanii i Polsce.

Jej interdyscyplinarne badania skupiają się na tematyce demokracji, energii, surowców naturalnych i ruchów społecznych. W szczególności interesuje się badaniem społecznego i środowiskowego wpływu rozwoju energii, warunkami technospołecznej możliwości nowych projektów energetycznych i aktualnymi przekształceniami "państwa korporacyjnego".

W Polskim Instytucie Studiów Zaawansowanych bada historię rozwoju gazu łupkowego w Polsce. Celem projektu jest pogłębianie wiedzy o wydobywaniu surowców naturalnych z innego niż ekonomiczny punktu widzenia, podkreślając przy tym ludzki i społeczny wymiar energii. Projekt ma na celu sproblematyzowanie dominujących twierdzeń o historii gazu łupkowego w Polsce oraz krytyczne zbadanie potężnych, ale niejasnych metonimii gazu. W ten sposób możliwe będzie pokazanie, jak niekonwencjonalne zasoby – i konflikty społeczne, których są częstą przyczyną – burzą „niewidzialność” energii i różne formy dyskursywnej gry, które działają w europejskich systemach energetycznych i demokratycznych.

Produkcja energii w sposób fundamentalny związana jest z życiem społecznym, konfliktem i wyborami wielu odmiennych aktorów. Jednakże analiza materialności systemów energetycznych oraz ich niematerialnych praktyk często jest redukowana do rozważań o konfiguracjach cenowych. Przejścia z jednego źródła energii do innego tłumaczy się rzekomo automatycznie działającymi zasadami efektywności ekonomicznej i innowacji technologicznych. Ostatnie badania antropologiczne i historyczne zaczęły jednak kwestionować te założenia i wykazały, że transformacje energetyczne zachodzą w odpowiedzi na procesy społeczne, takie jak niezdolność właścicieli przędzalń bawełnianych do wspólnego zarządzania przepływem wody, co doprowadziło do rozprzestrzeniania się silników parowych, lub historyczną niechęcią pomiędzy firmami tramwajowymi a władzami miast w USA, co zachęciło więcej osób do korzystania z samochodu, zwiększając zapotrzebowanie na benzynę. Projekt realizowany w PIASt dotyczy nieznanych jeszcze historii rozwoju gazu łupkowego w Polsce i ma na celu pokazać, jak ten rozwój został zdefiniowany przez złożone procesy społeczne, konflikty i interakcje między władzami krajowymi i lokalnymi, firmami gazowniczymi i wiertniczymi, ekspertami, działaczami, a także społecznościami lokalnymi.

Główne cele badań to: (1) zbadanie aktualnych wyobrażeń i historii gazu łupkowego, (2) prześledzenie historii gazu łupkowego w Polsce, aby zrozumieć, jak procesy społeczne wpływają na dynamikę i przyszłość wydobycia surowców naturalnych i (3) odpowiedzieć na pytanie, jakie czynniki pociągnęły nas do poszukiwania i wydobycia niekonwencjonalnych surowców energetycznych na całym świecie?

Jej pobyt w PIASt rozpoczął się w październiku 2017 i potrwa do lipca 2018 roku.